ఎస్.వి.కృష్ణారెడ్డి

ఎస్.వి.కృష్ణారెడ్డి 1991లో వచ్చిన ‘కొబ్బరిబొండాం’ చిత్రం ద్వారా సంగీత దర్శకత్వంలో అడుగుపెట్టారు. 1994లో వచ్చిన ‘యమలీల’ చిత్రానికి స్టోరీ, స్క్రీన్‌ప్లే, దర్శకత్వం, సంగీతం కూడా అందించారు. 1994లో యమలీల చిత్రానికి గాను బెస్ట్ డెరైక్టర్‌గా, బెస్ట్ మ్యూజిక్ డెరైక్టర్‌గా రెండు ఫిలింఫేర్ అవార్డులు వరించాయి.

తొలితరం సంగీత దర్శకుడు గాలి పెంచల నరసింహా రావు

గాలి పెంచల నరసింహారావు (1903-1964) తెలుగు చలనచిత్ర సంగీతదర్శకులలో మొదటితరానికి చెం దినవారు. దక్షిణభారతదేశంలో నిర్మితమైన మొట్టమొదటి చిత్రం సీతాకళ్యాణం (1934) ఆయన సంగీతం అందించిన మొదటి చిత్రం అది ఆయన చివరి చిత్రం ఎన్‌.ఏ.టి. వారి సీతారామ కల్యాణం (1961), ఆ చిత్రం ఆయన సం గీతం అందించిన చిత్రాలలో అన్నింటికన్నా పెద్ద విజయం సాధించింది. ఈ చిత్రంలో ఆయన స్వరపరచిన ‘సీతారా ముల కళ్యాణం చూతము రారండి’ పాట ఎంతో ఘనవిజ యం సాధించిందో అందరికీ తెలుసు. ఆ పాట ఇప్పటికీ శ్రీ రామనవమి నాడే కాక, తొమ్మిది రోజులు జరిగే ఉత్సవాల్లో కూడా వినిపిస్తూ ఉంటుంది. అంతేకాదు... తెలుగుతనం తో తెలుగునాట ఏ ఇంట పెళ్ళి జరిగినా ఈ పాట తప్పని సరిగా వినిపిస్తూనే ఉంటుంది. కోట్లాది మందికి ఈ పాట రామనామం అంత ఇష్టం. ‘ఆయన సంగీతం అందించిన తొలి చివరి చిత్రాలు ఒకే నేపథ్యం ఉన్న కథతో తయారు కావడం కాకతాళీయం’ అంటున్నారు సంగీతాభిమాని ఆదిత్య.

         1936లో విడుదలైన మాయాబజార్‌ లేక శశిరేఖా పరిణయం చిత్రంలో ఆయన స్వరపరిచిన ‘వివాహభోజ నంబు’ పాటనే ఘంటసాల స్వరపరిచిన 1957లో విడు దలైన మాయాబజార్‌లోని పాటకు మూలం. 1943లో వచ్చిన ‘పంతులమ్మ’ చిత్రంలో కృష్ణవేణి అనే అమ్మాయికి పాడే అవకాశం ఇచ్చారు గాలిపెంచల. ఆమే జిక్కి. ఆమె అసలు పేరు జి.కృష్ణవేణి. ఈ చిత్రంలో ఆమె- ‘ఈ తీరున నిన్నెరిగి పలుకగ నాతరమా’ అనే పాటను స్వయంగా నటి స్తూ పాడారు. 1945లో వచ్చిన ‘మాయాలోకం’ చిత్రం ద్వారా అలనాటి ప్రముఖ సంగీతదర్శకుడు పెండ్యాల నాగే శ్వరరావుకు తన ఆర్కెస్ట్రాలో హార్మోనిస్టుగా అవకాశం ఇ చ్చారు. 1947లో వచ్చిన ‘పల్నాటియుద్ధం’ చిత్రానికి ఆయ నే సంగీతదర్శకుడు. ఈ చిత్రంలో తనకు సహాయకునిగా పనిచేసిన ఘంటసాలతో కొన్ని పాటలు పాడించారు. ఆ చిత్రంలోని పాటలకు ప్రాధాన్యత, విశేషం ఉన్నాయి. అం దులో అక్కినేని నాగేశ్వరరావు స్వయంగా పాటలు పాడా రు, అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, ఘంటసాల కలిసి ఒక పాట పాడారు, ఘంటసాల, కన్నాంబ కలిసి ఒక యుగళగీతం (భక్తిగీతం) - ‘తెరతీయగరాదా దేవా’ ఆలపించారు.

అక్కి నేని నాగేశ్వరరావు, ఎస్‌. వరలక్ష్మి కలిసి ఒక యుగళగీతం పాడారు. 1948లో వచ్చిన ‘బాలరాజు’ చిత్రంలో ఈయన స్వరపరచిన పాటలు ఆ చిత్ర విజయానికి బాటవేశాయి. ఘంటసాల పాడిన ‘చెలియా కనరావా’, ఎస్‌.వరలక్ష్మి పాడి న ‘ఎవరినే నేనెవరినే’ మొదలైన పాటలు ఆ చిత్రవిజయా నికి దోహదపడ్డాయి. గాలిపెంచల ప్రోత్సాహంతో ఆ చిత్రం లో కొన్ని పాటలను ఘంటసాల కూడా స్వరపరిచారు. అలాగే సీతారామ కళ్యాణంలో గాలి పెంచల సంగీత దర్శకత్వంలో సముద్రాల రాసిన ‘కానరావా కైలాస నివాసా’ అనే పాటను ఘంటసాల పాడారు.నరసింహారావు గారు సంగీతం అందించిన చిత్రాలన్నీ సంగీతపరంగా మంచి విజయాలను సాధించాయి. మాలపిల్ల (1938) చిత్రంలో హీరోగా నటించిన గాలి వెంకటేశ్వరరావు ఈయన తమ్ముడు. ఆయన ఇంటిపేరును చాలామంది గాలి పెంచల అనుకుంటారు, కానీ ఆయన ఇంటిపేరు గాలి, అసలు పేరు పెంచల నరసింహారావు. కొన్ని చిత్రాలలో ఆయన పేరును జి. పెంచలయ్యగా, కొన్ని చిత్రాలలో గాలి పెంచల అనీ, కొన్ని చిత్రాలలో పూర్తి పేరును వేశారు. గాలి పెంచల 61 ఏళ్ళ వయస్సులో మే 25, 1964న కన్నుమూశారు.

గాలి పెంచల చిత్రాలు...
సంగీత దర్శకుడిగా గాలిపెంచల నరసింహారావుగారి మొ దటిచిత్రం సీతాకళ్యాణం (1934). ఆ తర్వాత వరసగా శ్రీ కృష్ణలీలలు(1935), మాయాబజార్‌ (1936), మైరావణ (1940), గరుడ గర్వభంగం (1943), కృష్ణప్రేమ (1943), పంతులమ్మ (1943), మాయలోకం (1945), పల్నాటి యుద్ధం (1947), బాలరాజు (1948), ధర్మాంగద (1949), అగ్నిపరీక్ష (1951), సీతారామ కల్యాణం (1961) సినిమాల కు సంగీతాన్ని అందించారు. సీతారామ కళ్యాణం చివరి చిత్రం. ఆయన మొదటి చిత్రమూ సీతా కళ్యాణం అయితే, చివరి చిత్రమూ సీతారామ కళ్యాణమే కావడం విశేషం.‚

అలనాటి విశిష్ట సంగీత దర్శకుడు...అద్దేపల్లి రామారావు
అలనాటి ప్రముఖ సంగీతదర్శకుల్లో ఒకరు అద్దేపల్లి రామారావు. ఈయన ఓగిరాల రామచందర్రావు, సాలూరి రాజేశ్వరరావు వద్ద కొన్ని చిత్రాలకు ఆర్కెస్ట్రా నిర్వాహకునిగా పనిచేశారు. ఎక్కువగా వాహినీవారి చిత్రాలకు. అలనాటి ప్రముఖ సంగీతదర్శకుడు ఎస్‌.పి.కోదండపాణి రామారావు సంగీతం అందించిన నా యిల్లు (1953) చిత్రంతో బృందగాయకునిగా చిత్రసీమ కు పరిచయమయ్యారు.అద్దేపల్లి రామారావు సంగీతదర్శకునిగా సువర్ణమాల (1948), అదృష్టదీపుడు (1950), నా ఇల్లు (1953), బంగారు పాప (1954), చింతామణి (1956) పనిచేశా రు. అలాగే ఆర్కెస్ట్రా నిర్వాహకునిగా గుణసుందరి కథ (1949), పేరంటాలు (1951), మల్లీశ్వరి (1951) సిని మాలకు చేశారు. ఓగిరాల సంగీతాన్ని అందించిన పెద్ద మనుషులు (1954) చిత్రానికి అద్దేపల్లి రామారావు పని చేశారు. ఈ చిత్రంలో కొసరాజు రాయగా, ఘంటసాల పాడిన ‘శివశివ మూర్తివి గణనాథా నువ్వు శివుని కుమా రుడవు గణనాథా’ అనే పాట చాలా ఫేమస్‌ అయింది.

- వి.మధుసూదనరావు

తిరుచిరాపల్లి కృష్ణస్వామి రామ్మూర్తి

రామ్మూర్తి పూర్తిపేరు తిరుచిరాపల్లి కృష్ణస్వామి రామ్మూర్తి. తిరుచిరాపల్లిలో మే 18, 1922లో నాగలక్ష్మి, కృష్ణస్వామి అయ్యర్ దంపతులకు జన్మించారు రామ్మూర్తి. తమ పూర్వీకులందరికీ సంగీతంపై పట్టు ఉండటం, తండ్రి కృష్ణస్వామి, తాతయ్య మలైకొట్టై గోవిందస్వామి అయ్యర్‌లు వయొలిన్ విద్వాంసులు కావడంతో చిన్నప్పటి నుండే రామ్మూర్తికి సంగీతం పట్ల అభిరుచి ఏర్పడింది. అంతేకాకుండా చిన్నప్పుడే తండ్రితో కలిసి చాలా స్టేజ్ ప్రోగ్రామ్స్ చేశారు. చిన్న వయసులోనే రామ్మూర్తి సంగీతంపై ఏర్పరుచుకున్న ఇష్టాన్ని గమనించారు ప్రముఖ సంగీత దర్శకులు సి.ఆర్.సుబ్బరామన్. ఆయన ప్రోత్సాహంతో పద్నాలుగేళ్ల వయసులోనే హెచ్‌ఎమ్‌వీ కంపెనీలో వయొలినిస్ట్‌గా చేరాడు రామ్మూర్తి. తర్వాత టి.జి.లింగప్ప, ఎం.ఎస్.విశ్వనాథన్‌లతో కలిసి పనిచేశారు. విశ్వనాథన్‌తో కలిసి చాలా చిత్రాలకు సంగీతం అందించారు. విశ్వనాథన్‌లో కలిసి చేసిన తొలిచిత్రం తమిళంలో పణమ్ (1952), తెలుగులో మా గోపి (1954). దాదాపు ఇరైవె తమిళ చిత్రాలకు సోలోగా సంగీతం అందించారు. ఆయన సోలోగా సంగీతం అందించిన మొదటి చిత్రం సాధు మిరండాళ్ (1966).

టి.వి. రాజు

పూర్తిపేరు : తోటకూర వెంకట రాజు
జననం : 25-10-1921

జన్మస్థలం : రఘుదేవపురం, తూ.గో.జిల్లా.

తల్లిదండ్రులు : రత్తమ్మ, పెద్ద సోమరాజు

భార్య : 14-02-1951 - సావిత్రి

సంతానం :
కుమారులు (వెంకట సత్య సూర్యనారాయణరాజు - గిటారిస్ట్, వెంకట సోమరాజు (రాజ్) - సంగీత దర్శకులు)

తొలి చిత్రం : టింగ్ రంగా (1952)

ఆఖరి చిత్రం : మనుషుల్లో దేవుడు (1974) (ఈ చిత్రంలో మనుచరిత్రలోని వరూధిని ప్రవరాఖ్య ఘట్టంలో పద్యాలు, చెట్టంత మొనగాడ..., హే రేఖ ఓ శశిరేఖ... అనే రెండు పాటలను కంపోజ్ చేశారు. మిగతా పాటలను సాలూరి హనుమంతరావు పూర్తి చేశారు)

మొత్తం చిత్రాలు : వందకు పైగా తెలుగులో, తమిళం-3, కన్నడం-1

నిర్మించిన సినిమాలు : బాలనాగమ్మ (1959), శ్రీకృష్ణాంజనేయ యుద్ధం (1972) సినిమా ప్రారంభం కావటానికి పరోక్షంగా సహాయపడ్డారు.

నటించిన సినిమాలు : పల్లెటూరి పిల్ల (1950)లో గూఢచారిగా, పిచ్చి పుల్లయ్య (1953)లో న్యాయమూర్తిగా, బంగారుపాప (1954)లో డాక్టర్‌గా, పాండురంగ మహాత్మ్యం (1957)లో ‘కృష్ణా ముకుందా మురారి’ అనే పాటలో భక్తునిగా కనిపిస్తారు.

ఇష్టమైన వాద్యాలు : హార్మోనియం, ఎలక్ట్రికల్ గిటార్, సితార

ఇష్టమైన రాగాలు : మోహనరాగం, హంసధ్వని, హిందోళ

మరణం : 20-02-1973

G.K. వెంకటేష్

పూర్తి పేరు : గురజాడ కృష్ణదాస్ వెంకటేష్

జననం : 21-09-1927

జన్మస్థలం : హైదరాబాద్

తల్లిదండ్రులు : రాజవేణి, కృష్ణదాస్

తొలిచిత్రం : బేబి (మలయాళం) - 1947,
అత్తగారు కొత్త కోడలు (తెలుగు) - 1968

ఆఖరిచిత్రం : జగన్మాత (తెలుగు) - 1987

చిత్రాలు : దాదాపు 350 కి పైగా (తెలుగు, తమిళం, కన్నడం, మలయాళం, బెంగాలీ, హిందీ, అస్సామీ, ఒరియా)

మరణం : 17-11-1993

మాధవపెద్ది సురేష్‌

పూర్తి పేరు : మాధవపెద్ది సురేష్‌చంద్ర

జననం : 08-09-1951

జన్మస్థలం : తెనాలి (పెరిగింది విజయవాడ)

తల్లిదండ్రులు : వసుంధరాదేవి, నాగేశ్వరరావు

తోబుట్టువులు : అన్నయ్య కీ.శే.రమేష్ (గాయకుడు)

చదువు : బి.ఏ.

వివాహం - భార్య : 15-08-1976 - నిర్మల

సంతానం : అబ్బాయి (నాగసాయి శరత్‌చంద్ర), అమ్మాయి (నాగలక్ష్మి)

తొలిచిత్రం : హైహై నాయకా (1988)

ఆఖరిచిత్రం : నీ సుఖమే నే కోరుతున్నా (2008)

(ఇప్పటివరకు), చిత్రాలు : 56 (తెలుగు)

ఫేవరెట్స్... వాయిద్యాలు : హార్మోనియం,

ఎకార్డియన్, కీ-బోర్డు, పియానో, రాగాలు : కళ్యాణి, మోహన, రాగేశ్వరి, హిందోళ మొదలైనవి,

సంగీత దర్శకులు : పెండ్యాల నాగేశ్వరరావు

గాయనీ గాయకులు : ఘంటసాల, బాలు, సుశీల, జానకి, చిత్ర, గౌరవ పురస్కారాలు : ఉత్తమ సంగీత దర్శకునిగా భైరవద్వీపం (1994), శ్రీ కృష్ణార్జున విజయం (1996) సినిమాలకు నంది అవార్డులు, దూరదర్శన్ మేలుకొలుపు పాటలకు టీవీ నంది అవార్డు, భరతముని అవార్డులు రెండు, ఢిల్లీ తెలుగు అకాడెమీ మూడు, మద్రాస్ తెలుగు అకాడెమీ రెండు సార్లు అవార్డులతో సత్కరించాయి. ఘంటసాల, కె.వి.మహదేవన్ అవార్డులు, మరెన్నో సంగీతానికి సంబంధించిన అవార్డులు అందుకున్నారు.

ఇతర విషయాలు : చిన్నప్పటి నుండే సంగీతం పట్ల అభిరుచి ఏర్పరుచుకున్నారు సురేష్. 1967లో విజయవాడలో ‘భావనా కళాసమితి’ లో హార్మోనియం, వాద్య కళాకారిణిగా జీవితాన్ని మొదలుపెట్టారు. ఆపై చెన్నైలో కీ-బోర్డు ప్లేయర్‌గా ‘పరివర్తన’ (1975) సినిమాకి టి.చలపతిరావు దగ్గర పనిచేశారు. దాదాపు అన్ని భాషల్లో ప్రముఖ సంగీత దర్శకుల దగ్గర 1250 సినిమాలకు పనిచేశారు. ఆకాశవాణి ‘ఏ’ గ్రేడ్ మ్యూజిక్ డెరైక్టర్‌గా ప్రశంసలు అందుకున్నారు. వందకు పైగా మెగా సీరియల్స్‌కు సంగీతం అందించారు. దేశవిదేశాలలో 3000 కు పైగా సంగీత విభావరులు నిర్వహించారు. 125 ప్రైవేటు ఆల్బమ్స్‌కు సంగీతం అందించారు. మొదటి ఆల్బమ్ ‘ఓం ఓం సాయిరాం’. 125వ ఆల్బమ్ ‘కృష్ణం వందే జగద్గురుం’. ఇందులో ఐదు తరాలకు చెందిన గాయనీ గాయకులతో పాడించారు. చాలా టీవీ ప్రోగామ్స్‌లో న్యాయనిర్ణేతగా వ్యవహరించారు. ఎంతోమంది గాయనీ గాయకులను తెలుగు సినిమా పరిశ్రమకు పరిచయం చేశారు. సంగీతంలోనే కాదు పాకశాస్త్రంలోనూ ప్రవీ ణులు. క్యారమ్స్, షటిల్‌లో తన సత్తా చాటుకున్నారు.